เจาะลึกกระบวนการ 'การบำบัดน้ำเสีย' (Wastewater Treatment) หัวใจสำคัญของการรักษาสิ่งแวดล้อม เรียนรู้กลไกการทำงานทั้ง 3 ระบบ (กายภาพ, เคมี, ชีวภาพ) และลำดับขั้นตอนการเปลี่ยนน้ำเสียให้กลับมาใช้ประโยชน์ได้อีกครั้ง ตามมาตรฐานกรมควบคุมมลพิษ
ความสำคัญ: เป็นกระบวนการเปลี่ยนน้ำเสียจากชุมชนและอุตสาหกรรม ให้มีคุณภาพดีขึ้น เพื่อไม่ให้ทำลายสิ่งแวดล้อม หรือสามารถนำกลับมาใช้ซ้ำ (Recycle) ในการเกษตรและอุตสาหกรรมได้
ประเภทของการบำบัด (แบ่งตามกลไก)
การเลือกวิธีขึ้นอยู่กับลักษณะน้ำเสียและงบประมาณ แบ่งออกเป็น 3 รูปแบบหลัก:
1. ทางกายภาพ (Physical)
- หลักการ: แยกสิ่งเจือปนขนาดใหญ่ออก
- สิ่งที่กำจัด: ขยะ, พลาสติก, กรวดทราย, ไขมัน
- อุปกรณ์: ตะแกรงดักขยะ, ถังดักไขมัน, ถังตกตะกอน
2. ทางเคมี (Chemical)
- หลักการ: ใช้สารเคมีทำปฏิกิริยากับน้ำเสีย
- เหมาะสำหรับ: น้ำเสียที่มีค่า pH ผิดปกติ, มีโลหะหนัก, สารพิษ หรือสารแขวนลอยที่ตกตะกอนยาก
- อุปกรณ์: ถังกวนเร็ว-ช้า, ถังตกตะกอนเคมี, ถังฆ่าเชื้อโรค
3. ทางชีวภาพ (Biological)
- หลักการ: ใช้ "จุลินทรีย์" กินสิ่งสกปรก (คาร์บอน, ไนโตรเจน, ฟอสฟอรัส) เป็นอาหาร
- รูปแบบ:
- ใช้ออกซิเจน (Aerobic): เช่น ระบบ Activated Sludge (AS), บ่อเติมอากาศ (Aerated Lagoon)
- ไม่ใช้ออกซิเจน (Anaerobic): เช่น ระบบ UASB, ระบบกรองไร้อากาศ
- ผลลัพธ์: ลดค่าความสกปรกของน้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด
ลำดับขั้นตอนการบำบัด (Stages of Treatment)
| ขั้นตอน | ชื่อเรียก | รายละเอียดและประสิทธิภาพ |
| ขั้นที่ 1 | Primary Treatment (การบำบัดขั้นต้น) | • เน้นแยกกรวด ทราย ขยะชิ้นใหญ่ • กำจัดของแข็งแขวนลอยได้ 50-70% • ลดค่า BOD ได้ 25-40% |
| ขั้นที่ 2 | Secondary Treatment (การบำบัดขั้นที่สอง) | • กระบวนการทางชีวภาพ (ใช้จุลินทรีย์) • กำจัดสารอินทรีย์ที่เหลือค้าง • ผ่านถังตกตะกอนและฆ่าเชื้อโรค • ลดค่า BOD ได้มากกว่า 80% (ปล่อยลงแหล่งน้ำได้) |
| ขั้นที่ 3 | Tertiary/Advanced (การบำบัดขั้นสูง) | • กำจัดไนโตรเจน, ฟอสฟอรัส, สี และกลิ่น • ป้องกันปัญหาน้ำเน่าจากสาหร่าย (Eutrophication) • คุณภาพน้ำดีพอที่จะนำกลับมาใช้ใหม่ (Recycle) |
ขอบคุณข้อมูลอ้างอิงจาก: กรมควบคุมมลพิษ (www.pcd.go.th)
ต้องการผู้เชี่ยวชาญดูแลปัญหาของคุณ?
ปรึกษาวิศวกรฟรี หรือนัดสำรวจหน้างานได้ทันที เราพร้อมให้บริการทั่วเชียงใหม่และลำพูน