สรุปความรู้เรื่อง: การบำบัดน้ำเสีย (Wastewater Treatment)

ความสำคัญ: เป็นกระบวนการเปลี่ยนน้ำเสียจากชุมชนและอุตสาหกรรม ให้มีคุณภาพดีขึ้น เพื่อไม่ให้ทำลายสิ่งแวดล้อม หรือสามารถนำกลับมาใช้ซ้ำ (Recycle) ในการเกษตรและอุตสาหกรรมได้

ประเภทของการบำบัด (แบ่งตามกลไก)

การเลือกวิธีขึ้นอยู่กับลักษณะน้ำเสียและงบประมาณ แบ่งออกเป็น 3 รูปแบบหลัก:

1. ทางกายภาพ (Physical)

• หลักการ: แยกสิ่งเจือปนขนาดใหญ่ออก
• สิ่งที่กำจัด: ขยะ, พลาสติก, กรวดทราย, ไขมัน
• อุปกรณ์: ตะแกรงดักขยะ, ถังดักไขมัน, ถังตกตะกอน

2. ทางเคมี (Chemical)

• หลักการ: ใช้สารเคมีทำปฏิกิริยากับน้ำเสีย
• เหมาะสำหรับ: น้ำเสียที่มีค่า pH ผิดปกติ, มีโลหะหนัก, สารพิษ หรือสารแขวนลอยที่ตกตะกอนยาก
• อุปกรณ์: ถังกวนเร็ว-ช้า, ถังตกตะกอนเคมี, ถังฆ่าเชื้อโรค

3. ทางชีวภาพ (Biological)

• หลักการ: ใช้ "จุลินทรีย์" กินสิ่งสกปรก (คาร์บอน, ไนโตรเจน, ฟอสฟอรัส) เป็นอาหาร
• รูปแบบ:
• • ใช้ออกซิเจน (Aerobic): เช่น ระบบ Activated Sludge (AS), บ่อเติมอากาศ (Aerated Lagoon)
  • ไม่ใช้ออกซิเจน (Anaerobic): เช่น ระบบ UASB, ระบบกรองไร้อากาศ
• ผลลัพธ์: ลดค่าความสกปรกของน้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด

ลำดับขั้นตอนการบำบัด (Stages of Treatment)

ขั้นตอน

ชื่อเรียก

รายละเอียดและประสิทธิภาพ

ขั้นที่ 1

Primary Treatment

(การบำบัดขั้นต้น)

• เน้นแยกกรวด ทราย ขยะชิ้นใหญ่

• กำจัดของแข็งแขวนลอยได้ 50-70%

• ลดค่า BOD ได้ 25-40%

ขั้นที่ 2

Secondary Treatment

(การบำบัดขั้นที่สอง)

• กระบวนการทางชีวภาพ (ใช้จุลินทรีย์)

• กำจัดสารอินทรีย์ที่เหลือค้าง

• ผ่านถังตกตะกอนและฆ่าเชื้อโรค

• ลดค่า BOD ได้มากกว่า 80% (ปล่อยลงแหล่งน้ำได้)

ขั้นที่ 3

Tertiary/Advanced

(การบำบัดขั้นสูง)

• กำจัดไนโตรเจน, ฟอสฟอรัส, สี และกลิ่น

• ป้องกันปัญหาน้ำเน่าจากสาหร่าย (Eutrophication)

• คุณภาพน้ำดีพอที่จะนำกลับมาใช้ใหม่ (Recycle)

ขอบคุณข้อมูลอ้างอิงจาก: กรมควบคุมมลพิษ (www.pcd.go.th)