น้ำเสียและของเสียอันตรายจากบ้านเรือน เกิดจากอะไร?

ของเสียที่เกิดจากบ้านเรือนที่พักอาศัยและอาคารต่าง ๆ ภายในแหล่งชุมชน นอกจากจะเป็นน้ำเสียที่เกิดจากการซักล้าง ทำครัว อาบน้ำ และส้วม ที่ระบายลงสู่ท่อระบายน้ำหรือแหล่งน้ำแล้ว ยังมีของเสียประเภทอื่นที่อาจถูกระบายทิ้งปนเปื้อนกับน้ำเสีย โดยที่หลายคนอาจไม่ได้คำนึงถึงหรือไม่ทราบมาก่อน นั่นคือ "ของเสียอันตรายจากบ้านเรือน (Household Hazardous Waste)" ซึ่งเมื่อปนเปื้อนมากับน้ำเสียและถูกระบายลงสู่แหล่งน้ำ จะก่อให้เกิดผลกระทบต่อแหล่งน้ำ แหล่งน้ำดิบเพื่อผลิตประปา คุณภาพชีวิตของมนุษย์ และคุณภาพสิ่งแวดล้อมมากยิ่งขึ้น

ของเสียอันตรายบางชนิดจุดติดไฟได้ง่าย บางชนิดมีฤทธิ์ในการกัดกร่อน บางชนิดสามารถทำปฏิกิริยากับสารอื่นได้ง่ายและก่อให้เกิดอันตราย บางชนิดระเบิดได้ง่ายในสภาวะปกติ และบางชนิดมีความเป็นพิษในตัวเอง จึงจำเป็นต้องได้รับการกำจัดด้วยวิธีที่เหมาะสมและถูกต้อง เพื่อป้องกันความเสียหายต่อสุขภาพอนามัยและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

อะไรคือของเสียอันตรายจากบ้านเรือน

ในชีวิตประจำวันรอบตัวเรามีการใช้วัสดุอุปกรณ์เพื่ออำนวยความสะดวกมากมายภายในบ้านเรือน ได้แก่ กระป๋องทินเนอร์ แบตเตอรี่รถยนต์ หลอดไฟฟ้าฟลูออเรสเซนต์ น้ำยาทำความสะอาดต่าง ๆ ผลิตภัณฑ์น้ำยาขัดโลหะและสารทำละลาย ยาฆ่าเชื้อโรค น้ำมันต่าง ๆ น้ำยาล้างสี สี กาว ยากำจัดวัชพืช ยาฆ่าแมลง ซึ่งวัสดุอุปกรณ์เหล่านี้มีส่วนประกอบของของเสียอันตรายอยู่ด้วย หากมีการจัดการที่ไม่ถูกต้อง ของเสียเหล่านี้อาจปนเปื้อนสู่สิ่งแวดล้อมได้ โดยการทิ้งลงท่อระบายน้ำในบ้านเรือน ทิ้งหรือฝังกลบในพื้นที่ข้างเคียง หรือทิ้งรวมกับขยะชุมชนทั่วไปโดยไม่มีการคัดแยก และเป็นสาเหตุของโรคต่าง ๆ เช่น มะเร็ง ความผิดปกติในทารกแรกเกิด เป็นต้น

⚠️ อันตราย!

การกำจัดของเสียอันตรายจากบ้านเรือนด้วยวิธีที่ไม่ถูกต้องจะก่อให้เกิดปัญหาต่อชุมชน เนื่องจากของเสียอันตรายบางประเภทอาจเกิดระเบิดหรือติดไฟได้ตลอดเวลา แม้แต่การระเบิดภายในท่อระบายน้ำเสีย หรือรถเก็บขนขยะเกิดไฟลุกไหม้ ของเสียบางชนิด เช่น น้ำกรดจากแบตเตอรี่รถยนต์ ยังกัดกร่อนทำความเสียหายให้แก่วัสดุได้ บางชนิดเป็นพิษต่อทั้งคน สัตว์ และพืช

สิ่งที่ควรคำนึงถึงคือ ไม่ควรทิ้งของเสียอันตรายเหล่านี้ลงท่อระบายน้ำเสีย เพราะระบบบำบัดน้ำเสียรวมของชุมชนไม่ได้ออกแบบให้รองรับหรือบำบัดของเสียอันตรายเหล่านี้ได้ ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพของระบบบำบัดน้ำเสียที่ใช้จุลินทรีย์ในการลดสารอินทรีย์ จนอาจทำให้การทำงานของระบบล้มเหลวได้

การจัดการของเสียอันตรายเบื้องต้นและขั้นตอนปฏิบัติ

ขั้นต้น: ลดปริมาณการผลิตของเสียอันตรายจากบ้านเรือน โดย

• ก่อนซื้อผลิตภัณฑ์ ควรอ่านฉลากเพื่อให้แน่ใจว่าสามารถกำจัดได้อย่างเหมาะสม
• ไม่เก็บสะสมอุปกรณ์เครื่องใช้ที่มีส่วนประกอบของของเสียอันตรายไว้ในปริมาณที่มากเกินจำเป็น
• อ่านคำแนะนำในการใช้และการทิ้งบรรจุภัณฑ์อย่างละเอียดและปฏิบัติตาม
• หากเป็นไปได้ควรเลือกใช้วัสดุทดแทนที่ปลอดภัยกว่าที่หาได้ภายในท้องถิ่น

ขั้นที่สอง: การจัดการของเสียอันตรายที่ยังคงเหลืออยู่ ควรได้รับการกำจัดที่เหมาะสม เช่น การนำกลับมาใช้ใหม่ การฝังกลบ และการเผา อย่างไรก็ตาม การเผาโดยใช้เตาตามบ้านเรือนจะไม่สามารถทำลายของเสียอันตรายได้อย่างสมบูรณ์ เนื่องจากให้ความร้อนไม่เพียงพอ และยังเพิ่มมลพิษทางอากาศ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจึงควรมีมาตรการบริหารจัดการอย่างจริงจัง โดยอาจว่าจ้างผู้รับจ้างที่มีใบอนุญาตเพื่อเก็บรวบรวมและนำไปกำจัดด้วยวิธีที่ถูกต้อง

หากต้องการคำปรึกษาเรื่องการดูแลระบบบำบัดน้ำเสียให้ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ สามารถปรึกษา บริการบำบัดน้ำเสียของ Global Treat ได้

ที่มา: กรมควบคุมมลพิษ www.pcd.go.th